Impresje fotograficzne:

Zapraszamy do nadsyłania impresji architektonicznych na adres biuro.ronet@wp.pl
Zabytki architektury Tuczna i okolic
Zdjęcia: Maciej Motak
Lokalizacja: Tuczno, Polska

Panorama Tuczna od strony wschodniej – z Jeziora Zamkowego, położonego pomiędzy jeziorami Lubiatowo i Tuczno. Widoczne są fragmenty zamku (po lewej) i kościoła parafialnego (po prawej).


Zabytki architektury Tuczna i okolic.

Położone w województwie zachodniopomorskim, Tuczno i jego okolice są bogate w obiekty dziedzictwa kultury (kościoły, budynki mieszkalne, obiekty wojskowe), jak również natury (m.in. obszary Drawieńskiego Parku Narodowego). Miasto liczy obecnie około 2 tysiące mieszkańców, a cała gmina Tuczno – około 5 tysięcy.

Tereny te były przez setki lat ziemią pograniczną, od czasów średniowiecznych przynależąc do północnej Wielkopolski lub do Pomorza Zachodniego. W XIV i XV wieku znajdowały się naprzemiennie pod zwierzchnictwem polskim, krzyżackim, brandenburskim. Po pokoju toruńskim w 1466 roku aż do pierwszego rozbioru Polski w 1772 roku należały nieprzerwanie do Polski, leżąc kilka kilometrów od jej zachodniej granicy. Od 1306 do 1723 roku Tuczno stanowiło własność rodziny Wedlów, która około 1500 roku zaczęła używać nazwiska Tuczyński. Prawa miejskie Tuczno otrzymało w 1331 roku od właścicieli, braci Wedlów. Do dziś zachował się historyczny układ urbanistyczny, a także zamek – siedziba rodu Wedlów-Tuczyńskich.

W XVI wieku znaczne były wpływy reformacji upowszechnianej przez część rodu władającego Tucznem, a w XVII wieku – kontrreformacji prowadzonej przez jezuitów z Poznania. Przynależność zmieniała główna świątynia miasta. Oprócz ludności katolickiej i ewangelickiej, od XVI wieku w Tucznie mieszkała także ludność żydowska, najliczniej w XVIII wieku. W mieście powstało zatem wiele świątyń; do dziś zachował się kościół rzymskokatolicki, nie istnieją już kościół ewangelicki i synagoga.
Od 1772 roku Tuczno należało do Prus. Po pierwszej wojnie światowej, w latach 1919-1939 Tuczno było nadgranicznym miasteczkiem w Niemczech, granica z Polską przebiegała kilkanaście kilometrów na wschód od miasta. Po 1930 roku wzdłuż tej granicy powstał tzw. Wał Pomorski – rozległy zespół naziemnych i podziemnych umocnień – rozciągający się na długości ponad 200 kilometrów od Gorzowa Wielkopolskiego aż po Biały Bór. W trakcie II wojny światowej w jego skład wszedł nawet zamek w Tucznie. Pod koniec wojny i krótko po jej zakończeniu centrum Tuczna uległo znacznym zniszczeniom.

Trójnawowy, halowy, późnogotycki kościół parafialny Wniebowzięcia NMP w Tucznie. Wzniesiony został z cegły w XVI wieku, z fundacji Macieja Wedla-Tuczyńskiego, na miejscu starszej świątyni, zapewne XIV-wiecznej. Był wielokrotnie przebudowywany, m.in. w połowie XVII wieku powstała masywna wieża.

Fragment sklepienia nawy bocznej kościoła w Tucznie. Uwagę zwraca piękny, nie w pełni regularny rysunek żeber sklepiennych.

Fragment rzeźby podtrzymującej ambonę w kościele w Tucznie.

Renesansowy, trójskrzydłowy zamek rodziny Wedlów-Tuczyńskich w Tucznie, wzniesiony w latach 1542-1581, na miejscu starszej budowli, wielokrotnie przebudowywany (m.in. w latach 1608-1631) i rujnowany (m.in. w 1945 i 1947 roku). W latach 1966-1972 został odrestaurowany i zaadaptowany na Dom Pracy Twórczej Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Fragment sgraffitowej dekoracji na elewacji południowego skrzydła zamku w Tucznie.

Teren dawnego rynku w Tucznie, obecnie otoczony i wypełniony zielenią. Po spaleniu zabudowy przyrynkowej w 1945 roku (już po zakończeniu działań wojennych) oraz rozbiórce śródrynkowego kościoła ewangelickiego w 1976 roku, przy dawnym rynku nie ma ani jednego budynku (!).

Nikłe pozostałości cmentarza żydowskiego w Tucznie. Ludność żydowska w 1731 roku otrzymała od ówczesnej właścicielki Marii Radomskiej prawo stałego osiedlania się. Synagogę spalili naziści niemieccy w 1938 roku.

Salowy kościół we wsi Lubiesz, wzniesiony z kamienia granitowego w XIV wieku, kilkakrotnie przebudowany (m.in. wieża).

Kościół w Lubieszy w otoczeniu pomnikowych drzew.

Kościół we wsi Martew, wzniesiony około 1680 roku w konstrukcji szachulcowej, oraz olbrzymia lipa w podobnym wieku.

XVII-wieczny kościół i XIX-wieczna dzwonnica w Martwi.
Fragment ściany kościoła w Martwi.
Kościół we wsi Strzaliny, wzniesiony około 1740 roku w konstrukcji zrębowej.
Kościół we wsi Zdbowo, wzniesiony około 1820 roku w konstrukcji szachulcowej.

Klasycystyczne mauzoleum grobowe rodziny Ree w Zdbowie, wzniesione około 1850 roku w pobliżu kościoła.

Przyścienne kolumny jońskie – detal południowej elewacji mauzoleum w Zdbowie.

Pałac we Wrzosach, wzniesiony w konstrukcji ceglanej oraz szachulcowej na początku XX wieku. Jest przykładem tzw. Heimatstil.

XX-wieczna zabudowa wiejska w Strzalinach; w perspektywie – XIX-wieczna kapliczka.

Pozostałości tzw. Wału Pomorskiego na Górze Wisielczej w Strzalinach. Znajduje się tu jeden z najsilniejszych fragmentów umocnień całego Wału Pomorskiego, który obejmuje ponad 800 metrów podziemnych korytarzy wykonanych w konstrukcji żelbetowej. Toczyły się tu krótkotrwałe, zaciekłe walki pomiędzy wojskami nazistowskimi i sowieckimi w lutym 1945 roku.

Jeden z dawnych bunkrów leśnych Wału Pomorskiego, znajdujący się na terenie Drawieńskiego Parku Narodowego, w odległości kilku kilometrów na zachód od Tuczna.

Jezioro Zamkowe w Tucznie.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl