Impresje fotograficzne:

Zapraszamy do nadsyłania impresji architektonicznych na adres biuro.ronet@wp.pl
Stare Miasto w Elblągu
Zdjęcia: Maciek Motak

Stare Miasto – widok od strony wschodniej



Elbląg uzyskał prawo miejskie w 1246 roku, w ramach Państwa Krzyżackiego. W 1454 roku mieszczanie elbląscy zburzyli zamek krzyżacki i zgłosili akces do Korony Polskiej. Miasto pozostało częścią Rzeczpospolitej do 1772 roku, kiedy w następstwie I rozbioru Polski przeszło w posiadanie Prus. Do Polski Elbląg powrócił w 1945 roku.
Stare Miasto (z którym od XIV wieku sąsiadowały Nowe Miasto oraz Wyspa Spichrzów) zostało założone nad rzeką Elbląg. Poprzez nią oraz Zalew Wiślany Elbląg był połączony drogą wodną z Morzem Bałtyckim. W XVI-XVII wieku Elbląg był drugim po Gdańsku portem Rzeczpospolitej, jednym z jej dziesięciu największych ośrodków miejskich oraz silną twierdzą. W XIX wieku rozwinął się przemysł elbląski, a miasto znacznie się rozrosło. W połowie tego stulecia zostało ono połączone drogą wodną – Kanałem Elbląskim obejmującym liczne śluzy i pochylnie – z odległym o ponad 80 kilometrów i położonym o ponad 100 metrów wyżej Jeziorem Jeziorak koło Iławy.
Pod koniec II wojny światowej, w lutym 1945 roku, Elbląg został poważnie zniszczony. W szczególności dotyczyło to Starego Miasta, gdzie zniszczeniu uległy niemal wszystkie budynki. Ocalało jedynie kilka kamienic oraz uszkodzone – lecz odbudowane po wojnie – kościół św. Mikołaja (obecnie katedra), kościół Dominikanów (obecnie galeria sztuki), Brama Targowa. Pozostałe ruiny wyburzono, Stare Miasto opustoszało.
Na początku lat 80. XX wieku przygotowano koncepcję i projekt odbudowy Starego Miasta w Elblągu, a w połowie dekady przystąpiono do jej realizacji. Odtworzono historyczny układ urbanistyczny. Utrzymano podział na odrębne działki zabudowy, na których projektowano głównie budynki mieszkaniowe z usługami w parterze. W projektach nawiązywano do form historycznych – przede wszystkim gotyckich, ale także nowożytnych. Pojawiły się również fragmenty rekonstruowane oraz liczne formy współczesne. W późniejszym okresie oprócz budynków mieszkalnych zrealizowano okazałe obiekty użyteczności publicznej (np. wielofunkcyjny budynek ratusza) oraz elementy infrastruktury komunikacyjnej (m.in. mosty zwodzone na rzece Elbląg).
Duża skala, oryginalne założenia projektowe oraz osiągnięte, widoczne efekty wieloletnich prac w Elblągu wzbudziły znaczne zainteresowanie społeczeństwa, w tym także dyskusje środowisk fachowych. Należy dodać, że prowadzona od 30 lat odbudowa Starego Miasta w Elblągu nie jest jeszcze dziełem zakończonym.

Przebieg Starego Rynku i Brama Targowa na zdjęciu archiwalnym z lat 70. XX wieku

Stare Miasto w 2015 roku – widok z wieży kościoła św. Mikołaja, widoczna Brama Targowa

Stary Rynek – widok w kierunku północnym

Stary Rynek nocą

Stary Rynek widziany z Bramy Targowej

Dom Królewski przy Starym Rynku

Ratusz Staromiejski przy Starym Rynku

Ratusz Staromiejski przy Starym Rynku

Narożnik Starego Rynku i ulicy Garbary

Ulica Kowalska

Ulica Mostowa

Ulica Rybacka

Ulica Studzienna

Ulica św. Ducha

Podwórze domów przy ulicy św. Ducha

Ulica Zamkowa

Ulica Kuśnierska

Nieodbudowane kwartały oraz promenada i mosty zwodzone na rzece Elbląg (po lewej – Most Wysoki, po prawej Most Niski); po drugiej, zachodniej stronie rzeki – Wyspa Spichrzów

Most Niski, jeden z mostów zwodzonych na rzece Elbląg

Stare Miasto na tle osiedla mieszkaniowego z lat 70. XX wieku

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl