Inne wydarzenia:

Carlsberg City- postindustrialne miasto wiedzy
Projekt: Katarzyna Steinhof i Ewa Szafraniec
I nagroda równorzędna za prace dyplomowe obronione w 2007 roku na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej z zakresu urbanistyki i planowania przestrzennego - Towarzystwo Urbanistów Polskich

W listopadzie 2006 firma Carlsberg A/S ogłosiła konkurs na koncepcyjny plan zagospodarowania terenu fabryki Carlsberg w Kopenhadze. W 2008 roku Carlsberg A/S planuje zaprzestanie produkcji na tym obszarze, pozostawiając funkcje administracyjne i wystawiennicze. Browar o powierzchni 33 ha posiada bardzo atrakcyjną lokalizację w centralnej części Kopenhagi, oraz poprzez ponad 100-letnią tradycje produkcji piwa w tym miejscu stał się częścią dziedzictwa kulturowego Danii.

Przeanalizowałyśmy strukturę Kopenhagi aby zaprojektować dzielnice, która z zamkniętej strefy przemysłowej stanie się w integralną część miasta. Celem naszego projektu było przeobrażenie tego obszaru w intensywny, aktywny obszar w „ludzkiej skali”, w miejsce, które określa nowe standardy, w miasto, które jest wyzwaniem dla przyszłości. Chciałyśmy, aby dzielnica Carlsberg charakteryzowała się intensywnym życiem miejskim generowanym przez połączenie funkcji mieszkaniowej, usługowej i kulturalnej.

ZAŁOŻENIE KOMPOZYCYJNE STRUKTURY URBANISTYCZNEJ
Kanwę kompozycji urbanistycznej obszaru dzielnicy stanowi system przestrzeni publicznych, wiążący istotne wartości widokowe i użytkowe otoczenia z wnętrzem obszaru i jego walorami. Przestrzeń ta wyróżniać się będzie:
▪ dominacją ruchu pieszego,
▪ lokalizacją usług centrotwórczych,
▪ sposobem zagospodarowania o wysokich kryteriach ładu przestrzennego w sferze kompozycji architektonicznej,
▪ nastrojem wnętrz ulic i placów,
▪ jakością zastosowanych materiałów.

Kompozycję struktury urbanistycznej obszaru zaproponowaną w koncepcji rewitalizacji, oparłyśmy o następujące, główne determinanty obszaru, wynikające z przeprowadzonych analiz stanu istniejącego:
▪ osie widokowe, istniejące oraz projektowane,
▪ projektowane dominanty architektoniczne (Wieża Illumino, Pasaż widokowy

Brama Carlsberg City, kominy poprzemysłowe na Placu Agora, zabytkowe kominy poprzemysłowe w układzie Old Carlsberg),
▪ powiązania funkcjonalne i przestrzenne z terenami sąsiadującymi- włączenie terenu poprzemysłowego do aktywnej struktury miasta,
▪ zachowanie ciągłości przestrzeni publicznych,
▪ zachowanie ciągłości terenów zielonych,
▪ zapewnienie różnorodności przestrzeni urbanistycznej i form budynków,
▪ stworzenie elastycznego układu, pozwalającego na zmiany w przyszłości,

ZAŁOŻENIA IDEOWE
Reuse - maksymalne wykorzystanie istniejącej tkanki
Recycling - ponowne wykorzystanie obiektów istniejących
Reduce - ograniczenie nowej zabudowy

Po przeanalizowaniu terenu istniejącego udało nam się wyodrębnić wiele elementów godnych zachowania. Na terenie znajdują się obiekty poprzemysłowe wykonane z dużą dbałością o detale architektoniczne. Jakość architektury była odzwierciedleniem zamożności właścicieli wiec większość obiektów zabytkowych i niedawno powstałych, przedstawia dużą wartość. Dlatego zdecydowałyśmy się na wykorzystanie w większym stopniu istniejącej struktury, adaptując ją i uzupełniając nową tkanką, jeżeli uznałyśmy to za potrzebne. Poprzez takie podejście chciałyśmy w miarę możliwości zachować niepowtarzalny charakter miejsca, stworzonego na potrzeby przemysłu, a w które my staramy się wprowadzić zupełnie odmienną funkcję. Chciałyśmy, aby w efekcie zapis dziedzictwa industrialnego i kulturowego był elementem identyfikującym miejsce.

ZINTEGROWANE TRÓJWARSTWOWE MIASTO
Na terenie „Carlsberg City” istnieje cały system połączeń podziemnych, który służył do przechowywania piwa. Zdecydowałyśmy się go wykorzystać i uzupełnić, kreując podziemne przestrzenie, działające na zasadzie miasta. Korytarze staną się ulicami miejskimi, które rozszerzają się w place i tworzą przestrzenie publiczne. W podziemiu znajduje się też system parkingów otoczony funkcjami towarzyszącymi, obsługujący całe projektowane założenie. Zapewniamy w licznych punktach doświetlenie tzw.„miasta podziemnego” oraz cały system połączeń z poziomami naziemnym i nadziemnym.

Wykorzystując płaskie dachy budynków poprzemysłowych odzyskujemy przestrzeń utraconą dla natury, tworząc na dachach ogrody. Wiążemy je ze sobą skyway’ami kreując kolejną warstwę kompozycji miasta - „miasto nadziemne”. Powstaje w ten sposób sieć, pajęczyna połączeń, rozciągniętą nad całym „Carlsberg City”. Zwiększamy w ten sposób maksymalnie powierzchnię biologicznie czynną i dajemy możliwość „doświadczenia” miasta z niezwykłej, wyższej perspektywy.

Dawniej człowiek bał się natury, następnie ją ujarzmił i wykorzystał. W obecnych czasach przyroda uległa ogromnemu zdegradowaniu. Przeprowadza się teraz działania, które mają na celu choć częściowo przywrócenie utraconych wartości. Jest to współczesny wymiar ekologii. W naszym projekcie starałyśmy się zastosować rozwiązania proekologiczne. Tworzone na dachach istniejących budynków ogrody dają możliwość odzyskania dla natury utraconej przez zabudowę powierzchni. Starałyśmy się zachować istniejące tereny zielone, jak Ogród Starego Carlsberga i Tajemniczy Ogród, oraz stworzyć jak najwięcej powierzchni biologicznie czynnej. Woda która jest dla nas istotną warstwą kompozycyjną może być również wykorzystywana jako kolektor ciepła, a największy zbiornik przy Bramie Wodnej dzięki sporemu spadkowi może służyć jako elektrownia wodna.

Myśląc o dalszym rozwoju terenu Carlsberg starałyśmy się nie dopowiadać kompletnego rozwiązania. Wyszłyśmy z założenia ze jest to plan zagospodarowania na ten moment i poprzez ograniczenie wysokości budynków oraz pozostawienie części powierzchni niezabudowanej, pozwolimy na rozwój „Carlsberg City” w przyszłości. Miasto nigdy nie jest dziełem skończonym. Traktując „Carlsberg City” jak „miasto w mieście” pozostawimy miejsce na jego dalszy rozwój.

ZWIĄZEK Z OTOCZENIEM I WYNIKAJĄCE STAD DECYZJE PROJEKTOWE
Browar Carlsberg przylega do dwóch dużych obszarów zielonych, Sandrmarken Park i Cmentarza Vestere. Trzecim terenem zielonym znajdującym się w pobliżu browaru jest plac Enghave Plade. Jednym z założeń projektowych jest zachowanie ciągłości poprzez połączenie terenów zielonych przyległych do „Carlsberg City”.
Zakładając, ze obszar „Carlsberg City” ma stanowić integralną część miasta Kopenhaga, starałyśmy się zachować ciągłość przestrzeni publicznych. Największa ich intensywność występuje na obszarze centrum miasta. Staramy się rozwinąć system przestrzeni publicznych również na terenie browaru.

„MIASTO W MIEŚCIE”

Po przeanalizowaniu struktury urbanistycznej sąsiadujących dzielnic wyznaczyłyśmy główne kierunki, determinujące projektowany układ, aby zachować ciągłość miasta. Tak jak w miastach historycznych bramy wyznaczały punkty wstępu, tak w naszym projekcie proponujemy bramy w ważnych punkach wejścia na teren „Carlsberg City”, aby zdefiniować obszar jako miasto. Każda brama ma inny charakter, określający przestrzeń na której się znajduje. -Główna oś projektowanego układu jest kontynuacją ulicy Istedgade, prowadzącej od dworca głównego przez Enghave Plads, i przechodzi przez teren „Carlsberg City”, a następnie załamuje się, aby idąc przez Sondermarken Park, skończyć się na zespole pałacowym Friereriksberg. Ponieważ jest to wejście główne do układu, jest to Brama „Carlsberg City”. Została ona podkreślona wieżą widokową, która poprzez swoją wysokość stanie się wyraźnym elementem w panoramie miasta.
W punkcie gdzie oś główna załamuje się i wchodzi do Sondermarken Park, znajduje się Brama Zielona wprowadzająca w układ od strony parku.

Na osi z Sondermarken Park w kierunku Old Carlsberg znajduje się Brama Wodna, która wprowadza w „Carlsberg City” wzdłuż zbiornika wodnego, lekko opadającego wraz ze spadkiem terenu doprowadzając do samego centrum układu.
Od strony dzielnicy Konsens Enghave znajduje się Brama Stary Carlsberg. Ze względu na tory kolejowe bezpośrednio przylegające do terenu i odległość od najbliższego przystanku, postanowiłyśmy zaproponować nową stację kolejową Stary Carlsberg.

Istniejący przystanek kolejowy Enghave znajduje się 100 metrów na wschód od „Carlsberg City”. Dlatego projektujemy dodatkowy ciąg pieszy, prowadzący od stacji do naszego terenu, kilka metrów obniżony w stosunku do ruchliwej ulicy. Ciąg wprowadza na teren „Carlsberg City” przez Bramę Podziemną. Jest to zarazem wejście na obszar projektowany jak i wejście w „miasto podziemne”.
Od strony północnej, staramy się zachować ciągłość miasta, projektując zabudowę mieszkaniową będącą kontynuacją zabudowy istniejącej. Stworzyłyśmy plac publiczny, Plac Starego Drzewa, dla mieszkańców, w skali odpowiadającej otoczeniu. Jest on centralnym miejscem osiedla mieszkaniowego, a zarazem jednym z wejść do „Carlsberg City”.
Nad całością układu góruje wieża „Illumino”, istniejący obiekt biurowy adaptowany na bibliotekę/mediatekę, który proponujemy nadbudować i zwieńczyć charakterystyczną konstrukcją.

W związku z podejściem programowo przestrzennym na terenie „Carlsberg City” projektujemy sekwencje przestrzeni publicznych. Aby zachować różnorodność każda z nich ma indywidualny i niepowtarzalny charakter, przenikają się one i uzupełniają nawzajem, zachowując ciągłość istniejących już przestrzeni. Place i ciągi piesze projektowanego założenia kreowane są tak aby zachodziła interakcja pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną przestrzenią publiczną. Starałyśmy się wprowadzać naturalne elementy; wodę i zieleń, które tworzą ważną warstwę kompozycji całego układu urbanistycznego. Przestrzenie publiczne „3 Światów” łączą się tworząc integralną całość.

AKTYWNOŚCI 24/7 - STREFA INNEGO CZASU
„always burning” /J.C. Jacobson – założyciel Browaru Carlsberg/
Naszym celem było takie rozwiązanie funkcjonalne, które dawałoby 24-godzinną aktywność „Carlsberg City” i atrakcyjne rozwiązania dla różnych grup społecznych. W naszym projekcie, jest to miejsce, w którym aktywności wymieniają się w czasie. Funkcje, które proponujemy działają wtedy, kiedy nie są dostępne w innych częściach miasta. Uważamy, że jest to możliwe ze względu na to, iż stwarzamy przestrzeń do życia dla naukowców, artystów, studentów, czyli ludzi, którzy nie maja normowanego czasu pracy. Nasze budynki mają wymienną funkcję. Obiekty, w których w ciągu dnia ludzie pracują, nocą zamieniają się w pełne życia miejsca rozrywkowe. Centra rekreacyjne mają przerwy techniczne w godzinach, w których można skorzystać z tych funkcji w innych tego typu kompleksach w mieście. Uważamy, że dzięki wprowadzeniu zabudowy mieszkaniowej zapewniamy bezpieczeństwo, poprzez stałą obecność ludzi w miejscach publicznych.

UŻYWANY JĘZYK 3D
W projektowaniu przestrzeni publicznych wykorzystujemy głownie trzy substancje, wodę, cegłę i zieleń. Kształtujemy je w taki sposób aby były one obecne w „trzech wymiarach” . Woda może być płaskim elementem w posadzce placu oraz pionową taflą tworzącą przegrodę. Zieleń na trawnikach jest płaszczyzną, lecz może również piąć się po ścianie budynku. Cegła silnie obecna w architekturze istniejącej zostaje w naszym projekcie wprowadzona również na posadzki. Wszystkie te elementy determinują charakter wnętrz urbanistycznych jako że są ściśle związane z historią miejsca. Trzy materiały mają zupełnie inną tektonikę; cegła jest twarda i ma prostopadłościenny kształt, zieleń jest miękka i rozrzeźbiona, natomiast woda posiada niezdefiniowaną formę.

ARCHITEKTURA
Dążyłyśmy do wykreowania współczesnej formy architektonicznej poprzez podkreślenie wartości miejsca z jednoczesnym stworzeniem współczesnego, wielofunkcyjnego obiektu o wysokich walorach użytkowania. Dwa obiekty – Hotel SPA oraz „Akademia Chmielu” – Centrum Badawczo Ekspozycyjne to przykład idei urbanistycznej rozwiązanych w skali architektonicznej. Budynki łączą ze sobą 3 światy, 3 materiały - wodę, cegłę i zieleń oraz 3 symbole związane z miejscem :
CARLSBERG CITY = WODA + ZIELEŃ + CEGŁA
Nadałyśmy im funkcje edukacyjną, kulturową, rozrywkową a także mieszkaniową co pozwoliło nam stworzyć obiekty w pełni zróżnicowane pod względem funkcjonalnym.

HOTEL SPA – „SANITAS PER AQUA”

Hotel SPA znajduje się w budynku byłej rozlewni piwa. Proponując jako nowa funkcję SPA, miałyśmy na celu kontynuację pewnej tradycji tego budynku. Woda, jeden z elementów kompozycji urbanistycznej, staje się tu głównym czynnikiem kształtującym wnętrze poprzemysłowej hali. Zgodnie z przysłowiem „w zdrowym ciele zdrowy duch” część SPA ma służyć doskonaleniu kondycji fizycznej i psychicznej człowieka. Strefa hotelowa zaprojektowana jest ponad istniejącą tkanką i jest częścią „miasta nadziemnego” . Zbudowana jest w taki sposób aby zapewnić użytkownikom jak najlepszy kontakt z „Calrsberg City” dając jednocześnie poczucie prywatności. Każda część hotelu posiada na dachu ogrody - strefę rekreacji i rozrywki. System konstrukcyjny, niezależny od istniejącego budynku, pozwala na dużą swobodę w kształtowaniu wnętrz oraz daje łatwość aranżacji całości lub części pod inna funkcję.


„AKADEMIA CHMIELU” -CENTRUM BADAWCZO EKSPOZYCYJNE

Plantacja chmielu to nieodłączny symbol identyfikujący miejsce, w którym niegdyś produkowane było piwo. W projekcie chciałyśmy wykorzystać chmiel nie tylko w sposób najbardziej popularny – do produkcji piwa, ale także pokazać inne możliwości użycia tej rośliny. W „Akademii Chmielu” zwiedzający ma zostać wciągnięty w „świat chmielu” poprzez bezpośredni udział w ekspozycji. Budynek zaprojektowany został w taki sposób aby jego wnętrze silnie przenikało się z zewnętrzem przez co wciągnięty zostaje w przestrzenie publiczne „Carlsberg City”. Umożliwione to zostało poprzez otwarcie elewacji za pomocą przeszkleń konsekwentnie kontynuując zasadę wprowadzenia światła w miejsca trudno dostępne. Dodatkowo konstrukcja podtrzymująca chmiel wykorzystana została jako konstrukcja nowo projektowanych przestrzeni podziemnych - galerii, przenikających się z trzema światami „Carlsberg City”.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl