Realizacje:

WIELOFUNKCYJNY OBIEKT “KOPUŁA NAD RONDEM” - „RONDO SZTUKI”
Projekt: Tadeusz Czerwiński
Lokalizacja: Katowice, rondo im. Generała Jerzego Ziętka
WIELOFUNKCYJNY OBIEKT “KOPUŁA NAD RONDEM” - „RONDO SZTUKI”

Katowice, rondo im. Generała Jerzego Ziętka
Autor: arch. Tadeusz Czerwiński
konstrukcja: mgr.inż. Maciej Błach
współautor koncepcji: arch. Paweł Gałeczka

współpraca:
arch. Witold Linscheid
arch. Lechosław Rostański
arch. Marcin Kandziora

projekt powstał w biurze projektów “Mosty-Katowice” i Architektonicznym Biurze “CoLoR-inwestprojekt”

Użytkownik obiektu – Katowicka Akademia Sztuk Pięknych

Generalny wykonawca: „Polimex-Mostostal Siedlce” S.A.

Projekt: 2003-2005
Realizacja: 2005-2006
Inwestor: Miasto Katowice
Inwestor zastępczy: Drogowa Trasa Średnicowa S.A.Katowice
Dane liczbowe:
Powierzchnia użytkowa: 1500 m2
powierzchnia zabudowy (zadaszenia) -1000 m2
Kubatura: - 6000 m2
wysokość: -14,0 m
rozpiętość dużego łuku: 80,0 m
Funkcja budynku, wypełnia pustkę po rozburzonym podziemnym salonie Katowic jakim było podziemne Rondo zaraz po swym powstaniu w latach sześćdziesiątych to przede wszystkim oprawa przystanków tramwajowych, i zadaszenie przejścia miedzy tunelami.

Jest to obiekt wielofunkcyjny w części techniczny dla obsługi podziemnego tunelu drogowego (stacje transformatorowe, rozdzielnie, sterownie, całodobowe centrum zarządzania i monitoringu tunelu).

W podziemiach sanitariaty publiczne, sklepik, na parterze kiosk dla obsługi podróżnych, na piętrzę drewniane tarasy kawiarniane pod przeszkleniem.

Na poziomie przystanków tramwajowych profesjonalna galeria wystawiennicza uzupełniona o hall wejściowy ze sklepikiem z wydawnictwami o sztuce i mieście. Na poziomie górnym galeria studencka ASP w powiązaniu z kawiarnią, miejsce różnego rodzaju imprez plastycznych i muzycznych.

Posadowienie budynku na płytach żelbetowych częściowo na stropie tunelu , częściowo okrakiem po obu jego stronach, przy obciążeniach dynamicznych od ruchu pojazdów na jak i w samym tunelu, oraz oddziaływaniu szkód górniczych. Konstrukcja kopuły z kratownic rurowych opiera się na dwóch stalowych łukach rurowych, z których mniejszy przekrzywiony w pionie usztywnia układ.
Pośrodku ronda komunikacyjnego wyrósł obiekt kubaturowy roboczo nazywany „kopułą”, przez Akademię Sztuk Pieknych „rondem sztuki”.

Spina on dwie części miasta rozprute przez Drogowa Trasę Średnicową poprowadzoną częściowo w tunelu przez sam środek miasta.

Zlokalizowany w zdeterminowanej urbanistycznie przestrzeni pomiędzy Spodkiem , pomnikiem Powstańców Śląskich, Superjednostką a zabudową Koszutki wpisał się tam likwidując otwartą przestrzeń ważnego miejsca komunikacyjno- przesiadkowego po której hulał wiatr. Nie konkurując ani nie wprowadzając niekorzystnych relacji przestrzennych ze Spodkiem a wręcz przeciwnie wyrażając szacunek dla tak wspaniałych obiektów jak Spodek czy Pomnik.

Stąd zajmuje tylko zachodnią połówkę ronda , z lekkim skręceniem (skłonem) w kierunku Rynku. Wschodnia połówka pozostaje przestrzenią otwartą uzupełnioną tylko o półprzeźroczysty i nietrwały element fontanny, tworząc platformę widokową dla w/w obiektów i osi na rynek wzbogaconej w wyniku ostatniego konkursu na centrum.

Na osi wschód – zachód (DTŚ) “kopuła” stanowi wyznacznik punktu centralnego Śródmieścia.

Przy wjeździe od strony wschodniej rozkłada szeroko swoje rury-ręce mówiąc stop , spójrz w lewo i w prawo, tu są interesujące rzeczy , tu jest CENTRUM.

Od strony zachodniej (wjazdu od Chorzowa) stoi okrakiem nad wjazdem do tunelu, jakby intrygując i zwracając uwagę, że może kiedyś warto wyjechać z tunelu i zobaczyć jak tam na górze wygląda to Centrum Katowic.

Szklana „czasza” otoczona jest rozrzuconymi głazami kamiennymi które w zamyśle autorów miały sprawiać wrażenie jakby obiekt wyrósł z pod ziemi roztrącając je.

Cała budowa (a zwłaszcza montaż konstrukcji stalowej) odbywały się wśród pełnego ruchu komunikacyjnego samochodów , tramwajów i pieszych w tak niezwykle ruchliwym miejscu.

Posadowienie budynku na płytach żelbetowych częściowo na stropie tunelu, częściowo okrakiem po obu jego stronach, przy obciążeniach dynamicznych od ruchu pojazdów na jak i w samym tunelu, oraz oddziaływaniu szkód górniczych. Konstrukcja kopuły z kratownic rurowych opiera się na dwóch stalowych łukach rurowych, z których mniejszy przekrzywiony w pionie usztywnia układ.
Fot. Tadeusz Czerwiński i Kamila Ciesla
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl