Realizacje:

Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej
Projekt: KKM Kozień Architekci
Lokalizacja: Przemyśl
Firma KKM Kozień Architekci otrzymała nominacje do najbardziej prestiżowej Europejskiej Nagrody Architektonicznej im. Miesa van der Rohe 2008 za realizację Budynku Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej. Jest ono pierwszym w okresie po II wojnie światowej zrealizowanym obiektem Muzeum Narodowego w Polsce.

http://www.kozien.pl

http://www.miesbcn.com/en/award.html
Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyśl

Koncepcja - projekt konkursowy V 2002
I nagroda przeznaczona do realizacji w ogólnopolskim konkursie SARP

Projekt Budowlany ; Projekt Wykonawczy - 2005

Autorzy: dr arch. Marek Kozień, dr arch. Magdalena Kozień-Woźniak, arch. Katarzyna Kozień-Kornecka

Współpraca: arch. Dominik Darasz, arch. Anna Machnicka, arch. Małgorzata Szewczyk, arch. Agata Wiktor, arch. Grzegorz Jagiełło.

Dane szczegółowe:

Pow. ogólna - 6 966,0m2
Pow. zabudowy - 1773,8 m2
Kubatura - 32 831,5 m3
OPIS AUTORSKI

Obiekty muzealne stanowią wyjątkowe i nieczęsto podejmowane zadania projektowe. Budynek Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu jest jednym z pierwszych w okresie po II wojnie światowej zrealizowanym nowym obiektem Muzeum Narodowego w Polsce. W okresie międzywojennym wybudowano dwa wielce znaczące w historii polskiego muzealnictwa budynki: Muzeum Narodowe w Warszawie i Muzeum Narodowe w Krakowie (w Krakowie ukończony obiekt dopiero w latach sześćdziesiątych). W 1986 roku Stowarzyszenie Architektów Polskich zorganizowało konkurs na Muzeum Śląskie w Katowicach. Nie udało się jednak zrealizować zwycięskiego projektu autorstwa Jana Fiszera.

Przemyśl jest miastem o wyjątkowym charakterze, zapierającej dech w piersiach malowniczości powstałej z połączenia architektury, historii i miejsca.
Atmosfera miasta wywarła na nas tak silny wpływ, że uznaliśmy, że projektowany budynek muzeum – jeden z najważniejszych obiektów użyteczności publicznej w mieście – winien wpisywać się w ten nastrój.
To wpisywanie się to nie tylko utrzymanie odpowiedniej skali, układu urbanistycznego ulic i placów, czy nawet nawiązania materiałowe. To również klimat dynamicznych wglądów, niespodziewanych przejść, nagłych zmian natężenia światła. To siła ciężaru budowli – jak w barokowych kościołach.

W konkursie wzięły udział 104 zespoły. Koncepcja architektoniczna naszego autorstwa uzyskała I nagrodę realizacyjną w tym konkursie.

Projektowany obiekt zestawiony został z dwóch kamiennych, rzeźbiarsko formowanych obiektem muzeum zawieszonymi pomostami i przeszkloną galerią. Fort II – to strefa zupełnie zamknięta dla zwiedzających, zespolona z głównym korpusem. To w jego narożniku miały zostać i utrwalone jako historyczny relikt dawnej zabudowy istniejące na terenie lokalizacji fragmenty murów zburzonej synagogi.
Blok ekspozycji miała przysłaniać żaluzjowa „ściana” z konstrukcją dla zieleni pnącej, przechodząca z pionu w poziom, tworząc kompozycyjną jedność z zielonym regularnym, wydzielonym pasmem zieleni trawnika.
Ponieważ Przemyśl usytuowany jest na wzgórzu istotnym elementem kompozycji przestrzennej stanowi dach – tzw. „piąta” elewacja. „Forty” przekryliśmy zielonymi tarasami, korpus ekspozycyjny – zwieńczony został rytmem świetlików.
Projektowany budynek Muzeum to obiekt podpiwniczony, trójkondygnacyjny w części ekspozycyjnej oraz czterokondygnacyjny w strefie zaplecza administracyjno – pracownianego.

W wyniku konkursu zespół zwycięski miał otrzymać zlecenie na realizacje dokumentacji projektowej na warunkach określonych w regulaminie konkursu. Niestety decyzja o budowie obiektu została przez władze lokalne zawieszona na okres blisko dwuletni, aby odżyć w roku 2004 lecz już w odmiennych uwarunkowaniach wynikających z Ustawy o Zamówieniach Publicznych. Nowe zapisy prawne uniemożliwiały dokonanie zlecenia bezpośredniego w wyniku przeprowadzonego konkursu architektonicznego. Rozpisano, więc przetarg w trybie zaprojektuj i wybuduj z jedynym kryterium najniższej ceny. Zespół wystąpił w przetargu w ramach konsorcjum w rzeszowskimi firmami budowlanymi.

Wygrany przetarg otworzył zespołowi możliwość wykonania dokumentacji projektowej w oparciu o zwycięski projekt konkursowy lecz na zmniejszonym programie użytkowym wynikającym z ograniczonych środków inwestycyjnych.
Zmiany projektowe wprowadzone do nowej koncepcji miały trzy podstawowe źródła:
- wspomniane ograniczenia finansowe ( zmniejszenie obiektu o ponad 12% pc )
- zalecenia jury (elewacja od strony pl.Rybiego, powiązanie ściany-żaluzji z obiektem)
- uwarunkowania lokalizacyjne wynikające z prowadzonych badań historycznych
Do zmian wynikających z tzw. uwarunkowań zewnętrznych należy dodać to co nam – autorom było najbliższe: przestrzenną organizację ruchu w strefie ogólnodostępnej.
Przeprowadziliśmy szereg analiz, opartych na ruchomych modelach komputerowych.
Efekt, jakiego poszukiwaliśmy to klimat i nastrój barokowego Przemyśla – zaułków ulicznych , zróżnicowanych skalarnie i przestrzennie wnętrz placowych, uformowania miasta położonego na wzgórzu o niezwykłym klimacie gry światła i cienia.
Sposób podejścia, jaki przyjęliśmy był w duchu również barokowy. Dlaczego? Po pierwsze, artystycznie barok był okresem, gdy ruch i procesy dynamiczne poddawane były eksperymentom w projektowaniu i konstrukcji form architektonicznych. Po drugie, był to ostatni moment oporu zanim większość dziedzin intelektualnych poddała się kartezjańskiemu redukcjonizmowi i matematyzacji. Rachunek różniczkowy, określony w końcu wieku siedemnastego, znajdował swój ekwiwalent architektoniczny w skomplikowanych kompozycjach przestrzennych, pojawiających się w tym samym czasie.
W tym czasie też powstawały dzieła takie jak Gian Battisty Piranesiego – wieloznaczne i piękne.
Podczas realizacji projektu budowlanego i wykonawczego wprowadzono szereg zmian wynikających ze szczegółowych wytycznych użytkownika (podczas realizacji projektu organizowano spotkania z zespołem pracowników Muzeum oraz wizje lokalne i konsultacje w innych obiektach muzealnych) oraz uwarunkowań wynikających z przeprowadzonych kilkumiesięcznych prac archeologicznych, którymi objęty był w całości teren lokalizacji ( oprócz układu zabudowy z dwupoziomowymi kondygnacjami piwnicznymi dokonano m.in. odkrycia terenu cmentarza z pochówkami okresu średniowiecza oraz warsztatów ceramicznych).

Zmianom ulec musiała również strefa wejściowa , to co autorom było najbliższe: przestrzenna organizacja ruchu w strefie ogólnodostępnej. Przeprowadzono szereg analiz, opartych na modelach architektonicznych oraz animacjach komputerowych. Uzyskany efekt przestrzeni o znamionach formy rzeźbiarskiej „wykutej” w jednorodnej materiałowo bryle wymagał niezwykle precyzyjnego ( możliwego do uzyskania dzięki zastosowanych zaawansowanych programów komputerowych) zapisu projektowego zapewniającego możliwość wyznaczalności w realnej skali realizacyjnej. W ramach nadzoru autorskiego podczas budowy zespół projektantów współpracował ściśle z wykonawcą, dokonując korekt i aktualizacji rozwiązań przestrzennych i konstrukcyjno - materiałowych.

Doświadczenia realizacyjne wyniesione z pracy zarówno na etapie sporządzania dokumentacji jak i następnie realizacji wykazały, iż ścisła współodpowiedzialność projektanta i realizatora za realizację skomplikowanego przestrzennie i złożonego technologicznie obiektu ( również i w aspekcie narzuconego reżimu finansowego) jest możliwa, choć wymaga czasem podejmowania trudnych decyzji ograniczających nakłady inwestycyjne.

Marek Kozień
Magdalena Kozień-Woźniak
Katarzyna Kozień-Kornecka
fotografie: Wojciech Kryński
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl