Realizacje:

Małopolski Ogród Sztuki
Zdjęcia: Krzysztof Ingarden
Projekt: Ingarden & Ewý Architekci
Lokalizacja: Kraków

Architektura: Ingarden & Ewý Architekci
Autor: dr arch.Krzysztof Ingarden
Współpraca autorska: arch. Jacek Ewý

Zespół IEA:
Piotr Urbanowicz,
Sebastian Machaj,
Agata Staniucha,
Piotr Hojda,

w latach 2005-2011:
Sylwia Gowin,
Jakub Wagner,
Bartosz Haduch,
Bogdan Blady,
Maciej Szromik,
Anna Kula,
Marta Brańska,
Piotr Kita,
Krzysztof Stępniak

Współpraca: biuro K3 – architekci Piotr Chuchacz, Benedykt Bury, Rafał Chowaniec
Architektura wnętrz: Ingarden & Ewý Architekci oraz Pracownia S.C., Agnieszka Cwynar- Łaska, Marta Spodar

Akustyka: Inter-Eko Sp. z o.o., Jan Adamczyk, Lesław Stryczniewicz, Dorota Szałyga
Technologia sceny: Przedsiębiorstwo Projektowo-Usługowe „OTO”,
Tomasz Ostrowski, Zbigniew Kośka
Konstrukcja: GSBK Biuro Konstrukcyjne – Mariusz Szefer, Jarosław Zdeb. Samsoor Shaheed
Instalacje: TW Engineers Sp. Z o.o., Tadeusz Wołek, Monika Pantoł, Maria Eustachiewicz
Instalacje elektryczne : ES-System - Jan Wachacki, Paweł Bugno, Bożena Paluchowska
Projekt drogowy: Altrans, Stanisław Albricht, Ewa Dudek,
Projekt zieleni: Land Arch – Karolina Bober, Małgorzata Tujko
Rzeczoznawca p-poż: Janusz Siata

Inwestor: Teatr im. Julisza Słowackiego w Krakowie
Inwestor zastępczy: Lider: OTS-IP Sp. z o.o. Kraków;
Partner: Dom Inżynierski PROMIS SA, Szczecin
Gen. wykonawca: PBO Skobud Sp. z o.o., Żywiec

Dane obiektu:

Powierzchnia zabudowy: 1 579,3m2
Powierzchnia użytkowa: 4330,76 m²
Sala wielofunkcyjna: 299 miejsc
Sala kinowa: 78 miejsc

Projekt konkursowy: 2005 (I Nagroda w Konkursie SARP)
Projekt: 2005-2008
Realizacja: 2010-2012

Otwarcie: 10/2012

Projekt Małopolskiego Ogrodu Sztuki – wyróżniony Nagrodą im. Prof. Janusza Bogdanowskiego za najlepszy obiekt architektoniczny Krakowa 2012.

Ogród do uprawiania sztuki


Nietypowy gmach MOS powstał w oparciu o projekt wyłoniony w konkursie architektonicznym SARP w 2005 roku. Inicjatywa stworzenia nowej placówki kulturalnej w Krakowie wysunięta została rok wcześniej przez Krzysztofa Orzechowskiego, dyrektora Teatru im. J.Słowackiego i Janusza Sepioła, ówczesnego marszałka województwa. Na to aż zostanie zrealizowana, trzeba było czekać osiem lat. Budowa ruszyła w 2010 roku i właśnie się zakończyła. Nieprzypadkowo budynek powstał w pobliżu uczęszczanej przez studentów i krakowian ulicy Karmelickiej, naprzeciw nowego gmachu Biblioteki Wojewódzkiej, co zapewnić ma jego płynne włączenie w miejski krwioobieg.

MOS wprowadził ład do starych podwórek i zruderowanych budynków przy ul. Rajskiej i Szujskiego. Punktem wyjścia w jego projekcie była wielofunkcyjna sala, którą wpisano w obrys starej XIX-wiecznej hali ujeżdżalni koni, użytkowanej w końcowych latach istnienia jako zaplecze magazynowe i warsztatowe Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie.
Sam autor - architekt Krzysztof Ingarden (współpraca Jacek Ewy) - stwierdza, że forma budynku jest kontekstualną grą pomiędzy „mimesis a abstrakcją”, mieszczącą się jednocześnie blisko nurtu architektonicznego szeroko definiowanego przez Kennetha Framptona jako Regionalizm Krytyczny.

W praktyce oznacza to, że budynek nie jest symulakrą kontekstu, ale czerpie inspiracje z kodu form kontekstu poprzez nawiązanie do geometrii dachów i materiału obiektów sąsiednich, które wykorzystane zostały w geometrycznej kompozycjach elewacji. Budynek wpisuje się precyzyjnie w skalę otoczenia poprzez utrzymanie linii dachu i podziałów elewacyjnych zgodnie z przebiegiem i kompozycją ścian sąsiednich budynków.

Ostateczny efekt to wynik wrażliwości projektantów na sygnały płynące z otoczenia. Np. otwór w perforowanym dachu ogrodu został uformowany specjalnie z myślą o... rosnącym tam klonie. Za wyczulony słuch przestrzenny prowadzący do kreacji budynku ikony, która nie ulega wpływom współczesnej mody architektonicznej, jeszcze przed oficjalnym otwarciem obiekt otrzymał nagrodę im. prof. Janusza Bogdanowskiego premiującą szczególne osiągnięcia w kształtowaniu dzieł architektury krajobrazu.
- To multimedialny, współczesny dom kultury, przestrzeń artystyczna gotowa do uprawiania wszelkich form sztuki - mówi architekt Krzysztof Ingarden, autor projektu najlepszego budynku Krakowa 2012 roku.

Małopolski Ogród Sztuki, będzie skrzyżowaniem dwóch instytucji: Teatru im. Juliusza Słowackiego i Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. W skrzydle od ul. Szujskiego powstała nowoczesna mediateka-arteteka, gromadząca multimedialne zasoby książek i muzyki, a część od ul. Rajskiej zagospodarował teatr - powstała tam wielofunkcyjna sala widowiskowa. Jej charakterystyczny element głównej sali to olbrzymi świetlik. wyposażony został w automatycznie zasuwane żaluzje. W nowej sali realizującej funkcje teatru-studio, sali konferencyjnej, koncertowej i bankietowo – wystawowej, znajdują się rozsuwane estrady na 300 osób. Nad głowami, pod stalowym stropem inspirowanym starymi dźwigarami dawnej ujeżdżalni, przymocowane do punktowych wyciągarek wiszą najnowocześniejsze urządzenia scenotechniczne. Tam będą mogły odbywać się spektakle, koncerty, wystawy, seanse filmowe, sympozja, konferencje, aukcje sztuki, pokazy mody itp. W sumie na powierzchni 4,2 tys. m kw. zmieściła się sala teatralna oraz kameralna sala kinowa na 98 miejsc, kawiarnia oraz pomieszczenia, w których można będzie organizować zajęcia edukacyjne związane ze sztuką.

Podczas kształtowania bryły architekci postawili na interakcję z przyszłymi odbiorcami, dlatego cała przestrzenna forma symbolicznego ażurowego zadaszenia wzniesiona ponad ogrodem od ul. Rajskiej, choć nie pełni wcale funkcji dachu, ma na celu wyprowadzenie portalu scenicznego na ulice. W ten sposób budynek delikatnie zaczepia przechodnia, przez co zręczna manipulacja formą sprawia, że odbiorca już podczas pierwszego kontaktu może uleć wrażeniu przekraczania granic ogrodu, w którym na równo posadzonych grządkach uprawia się kulturę. Kolejny dowód wyrafinowanej gry przestrzennej to sam ogród. Równe pasy imitujące rabatki z nasadzoną niskopienną zielenią to metafora ogrodu, cała, na jaką architekci mogli sobie w tym miejscu pozwolić. Historycznie bowiem ulica Rajska prowadziła do rajskiego ogrodu, który istniał w miejscu, gdzie powstały później Zakłady Tytoniowe.

Choć oficjalne otwarcie zaplanowano na 19 października to budynek zdążył już wywołać wśród opinii publicznej sporo zamieszania. Nazywany przez niektórych „krakowskim centrum Pompidou” zyskał rozgłos, mimo że jego architektura... wcale o to nie zabiega. Przeciwnie - jest stonowana i skromna. Nie zastosowano tu efekciarskich sztuczek, nie próbowano na siłę kupić sobie uznania odbiorców, a jednak obok tego budynku nie sposób przejść obojętnie.

Tu pod jednym dachem ma pączkować życie kulturalne młodej krakowskiej bohemy. Nowoczesny balet, współczesne formy teatralne, sztuki audiowizualne, koncerty i wszelka aktywność artystyczna znajdzie tu miejsce dla siebie.
Cała budowla wraz z wyposażeniem scenotechnicznym pochłonęła około 47 mln zł (projekt współfinansowany ze środków UE w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013).

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl